Kwụsị ihe nkiri mmekọahụ: nlaghachi mmetụta ahụ
Ọchịchọ siri ike na-eru elu n'izu 1–2 mbụ ma na-ebelata n'ime izu 3–6. Ọtụtụ ndị na-akọ 'flatline' nwa oge nke ọchịchọ dị ala n'izu 1–6; a na-akọwakarị nlaghachi zuru ezu nke mmetụta na obi n'ime ụbọchị 30–90, uru na-agakwa n'ihu ruo ọnwa 6.
Ihe ọhụrụ na-agwụ agwụ n'otu mpị bụ ihe evolushọn atụghị anya ya: taabụ ọhụrụ ọ bụla na-akwalite dopamine, sistemụ ahụ na-emegharịkwa onwe ya site n'ịchọ karịa ma na-enwe mmetụta ntakịrị. Ịkwụsị na-atụgharị mmegharị ahụ — ma izu mbụ nwere ike ịda mba, ghara inwe izu ike, na ịda ụda tupu ọ dajụọ.
Usoro oge a na-eso ụzọ ahụ n'eziokwu: ebili ọchịchọ, 'flatline' ọtụtụ ndị na-akọ, na nlaghachi nwayọọ nwayọọ nke mmetụta, ọchịchọ na-esite n'onwe ya na ezigbo mmekọrịta. Ihe akaebe ebe a ka dị ọhụrụ karịa nke ọgwụ ike; akara na-egosi nke siri ike na nke na-atụ aro.
Nchịkọta nsogbu ịkwụsị
| Ihe mgbaàmà | Mmalite | Kacha njọ | Na-ala |
|---|---|---|---|
| Ebili ọchịchọ | Ụbọchị 1 | Izu 1–2 | izu 3–6 |
| Flatline (ọchịchọ dị ala) | Izu 1–2 | Izu 2–6 | ọnwa 1–3 |
| Mgbanwe obi | Ụbọchị 2 | Izu 2 | ~Izu 4 |
| Mmetụta na-alaghachi | — | — | Izu 4–12 (uru) |
Tụlee usoro oge nsogbu ịkwụsị 11 niile →
Usoro oge ọgwụgwọ ahụ gị
Ọchịchịrị
Ọdịda Dopamine · Ụbọchị 0–3
Mmetụta Ịchụso na Ọdịda Dopamine Awa 0–24
A na-anapụ ụbụrụ nkpali dopamine abụọ, mkpọchi prolactin na-amalite imeghe, ebili mmiri ọchịchọ na-arịkwa elu.
- Awa 2Nchọ Nkpali Nzaghachi
Usoro akwara ozi na-achọ ntọhapụ kemịkal n'awa nkpali àgwà ya. Akwara ozi dopamine na-abanye n'ọnọdụ mkpu.
Ihe akaebe siri ike - Awa 4Oxytocin na Endorphin Adaala
Endorphin na-akasị obi na oxytocin njikọ nke a na-atọhapụ n'oge orgasm na-ada ruo n'ala. A na-akpalite mmetụta owu ọmụma na oghere nke nwa oge.
Ihe akaebe siri ike - Awa 6Elu Ugwu Mmetụta Ịchụso
Ihe nnabata dopamine na opioid na-ebuli ókè nkpali site n'ịchọ karịa mgbe ntọhapụ ikpeazụ gasịrị. Ebili mmiri nsogbu siri ike na-amalite.
Ihe akaebe siri ike - Awa 12Nguzozi Mgbe Nkpali Gasịrị
Prolactin na-arị elu mgbe orgasm gasịrị na afọ ojuju nke nwa oge na-ala azụ ka oge na-aga. Mmetụta homonụ ndị a n'ime ụbọchị na-adịgasị iche site n'otu onye ruo onye ọzọ; kpọmkwem oge awa ya adoghị anya.
Ihe akaebe na-atụ aro - Awa 18Elu Ugwu Ọdịda Dopamine
Nnyefe dopamine na nucleus accumbens na-ada ruo nke kacha nta. Ike ọgwụgwụ dị ukwuu, anhedonia (ntụ ntụ), na ntụfu ọchịchọ ime ihe na-amalite.
Ihe akaebe siri ike - Awa 24Mbughachi Echiche Efu (DMN)
N'ihi na ụbụrụ enweghị ike inweta ihe nkpali anya abụọ, ọ na-akpalite default mode network (DMN). Ọchịchọ iche echiche efu ma cheta onyinyo ochie n'uche na-eru elu ugwu.
Ihe akaebe dị mma
Enweghị Udo nke Akwara Ozi Onwe na Enweghị Ụra Awa 24–78
A na-akpali usoro sympathetic, ụra na-esi ike, anhedonia na-eru elu ugwu; mgbe ahụ ebili mmiri ọchịchọ siri ike na-agbaji.
- Awa 30Ịkpalite Sympathetic
A na-akpali usoro akwara ozi sympathetic. Ahụ na-achọ n'anụ ahụ ohere ọ ga-atọhapụ ike ya, ike akwara ahụ yiri ọrịa ụkwụ na-enweghị udo na-amalitekwa.
Ihe akaebe dị mma - Awa 36Ebili Mmiri Enweghị Ụra
Site na ntụfu nke mmetụta nkasi obi abụọ tupu ụra nke omume ahụ, ụbụrụ na-anọgide na-amụ anya. Oge ọ na-ewe ka ị rahụ ụra na-atọ ogologo.
Ihe akaebe siri ike - Awa 42Cortisol Arịwoola Elu
N'ihi enweghị nkpali akwara ozi, ntọhapụ cortisol si n'akụrụ adrenal na-abawanye. Iwe ọkụ dị mfe, enweghị ndidi, na ike na-eme.
Ihe akaebe dị mma - Awa 48Ígwé Ojii Ụbụrụ
N'ihi enweghị nkpali nke cortex prefrontal, oge nlebara anya na-adị mkpụmkpụ, ndọpụ uche na-emekwa n'ọrụ ịgụ akwụkwọ na ide ihe.
Ihe akaebe siri ike - Awa 54Nteta Testosterone
Site na nkpali homonụ luteinizing (LH), ahụ na-amalite ibuli okirikiri nrụpụta testosterone ya.
Ihe akaebe dị mma - Awa 60Anhedonia na Mwute
N'ihi enweghị nghọta nke ihe nnabata dopamine, enweghị ike inwe obi ụtọ n'ihe ọ bụla na mwute nke nwa oge na-eme.
Ihe akaebe dị mma - Awa 66Ịwapụ Onwe Onye Na Mmadụ
N'ihi ụkọ dopamine na serotonin, ịzọ ile mmadụ anya na ihe mgbaàmà nchegbu mmekọrịta mmadụ na-abawanye nwa oge.
Ihe akaebe dị mma - Awa 72Ebili Mmiri Ọchịchọ Agbajiela
Ebili mmiri nkwụsị anụ ahụ nke ụbọchị 3 mbụ na-esi n'elu ugwu ya daa. Ike nke ọchịchọ na-akpaghị aka na-amalite ịdaru mba.
Ihe akaebe siri ike - Awa 78A Na-ekpochapụ Ihe Nnabata Androgen
Ihe nnabata androgen (testosterone) dị n'akpụkpọ sel, ndị a tọhapụrụ n'ijupụta karịrị akarị, na-amalite usoro inwewanye nghọta.
Ihe akaebe dị mma
Nsacha
Nsacha Sel · Ụbọchị 3–21
Nsacha Sel na Nrụzi Anụ Ahụ Ụbọchị 4–21
Testosterone na-arị elu ruo n'elu ugwu okike ya, ime nwoke n'ụtụtụ na-alaghachi n'enweghị nkpali, a na-agbajikwa ndabere anụ ahụ n'ọkwa akwara ozi.
- Ụbọchị 4Usoro Ụgwọ Ọrụ Na-adajụ
Ka nrụgide nke nwa oge nke nkpali ugboro ugboro n'usoro ụgwọ ọrụ na-ebelata, nghọta uche na-amalite ịbawanye. Usoro ahụ na-adịgasị iche site n'otu onye ruo onye ọzọ.
Ihe akaebe na-atụ aro - Ụbọchị 5Nghọta Androgen Abawanyela
Ihe nnabata nke testosterone na-ejikọ na ya (ihe nnabata androgen) na-enwewanye nghọta. A na-anụ mmụba n'ike akwara ahụ na ike anụ ahụ.
Ihe akaebe dị mma - Ụbọchị 6Ike Ọmụmụ Na-etolite
Usoro spermatogenesis (mmepụta sperm) na testes na-agba ọsọ. A na-eduzi ahụ n'ichekwa ike ọmụmụ.
Ihe akaebe dị mma - Ụbọchị 7Mgbanwe Testosterone nke Nwa Oge
Otu obere nnyocha kọrọ mbuli nke nwa oge na testosterone efu mgbe ihe dịka otu izu nke ịkwụsị gasịrị; mana nke a bụ naanị otu nlebara anya, ọkwa ahụ na-alaghachi na ntọala n'oge na-adịghị anya, ọ pụtaghịkwa "elu ugwu" na-adịgide.
Ihe akaebe na-atụ aro - Ụbọchị 8Mmalite nke Ahịrị Larịị
Mgbe elu ugwu testosterone gasịrị, ụbụrụ nwere ike iweda ọchịchọ mmekọahụ (libido) ruo efu iji hazigharịa ụzọ ụgwọ ọrụ. Nke a bụ ọkwa mgbake nke nwa oge.
Ihe akaebe dị mma - Ụbọchị 9Ntinye Uche Okike
Ihe nnabata dopamine na-enwewanye nghọta n'ihi enweghị nkpali. Ihe na mkparịta ụka dị na ndụ n'ezie na-adị ka ha nwere isi karịa.
Ihe akaebe dị mma - Ụbọchị 10Ike Uche Abawanyela
Njikọ synapse n'etiti akwara ozi lobe dị n'ihu nke ebe echiche na-esiwanye ike. Ike ijide ọchịchọ mmekọahụ na-abawanye.
Ihe akaebe siri ike - Ihe Dịka Izu 2Nteta Okike Na-alaghachi
Ka nkpali abụọ karịrị akarị na-ebelata, ịchọpụta ime nwoke okike n'oge ụra REM na-abawanye n'ọtụtụ ndị mmadụ. Oge ya na-adịgasị iche nke ukwuu site n'otu onye ruo onye ọzọ; ọ gaghị ekwe omume inye kpọmkwem ụbọchị.
Ihe akaebe na-atụ aro - Ụbọchị 13Ile Mmadụ Anya Adịla Mfe
Ka ọzụzụ ọkụ akwara ozi na ikpe ọmụma na-ebelata, ụbụrụ na-amalite ịghara ịzọ ile mmadụ anya na mkparịta ụka mmadụ.
Ihe akaebe na-atụ aro - Ụbọchị 14E Kpochapụla Ígwé Ojii Ụbụrụ
Ígwé ojii ụbụrụ na-apụ. Ọsọ icheta okwu, idozi nsogbu site n'ezi uche, na ike nghọta ihe ọgụgụ na-arị elu.
Ihe akaebe dị mma - Ụbọchị 15Ike Homonụ Nwere Nguzozi
Mgbe mgbanwe nke izu mbụ gasịrị, testosterone na-akwụsi ike n'ọkwa ntọala nke ahụike.
Ihe akaebe dị mma - Ụbọchị 16Akpụkpọ Ahụ Adịla Ndụ
Ebe mgbanwe DHT (dihydrotestosterone) na-akwụsị, mmanụ dị n'akpụkpọ ahụ na-enweta nguzozi, akpa n'okpuru anya na-ebelatakwa.
Ihe akaebe dị mma - Ụbọchị 17E Mewela Ka Nrụzi Akwara Ahụ Gbaa Ọsọ
N'ihi nghọta nke ihe nnabata androgen, nrụzi akwara ahụ mgbe mmega ahụ gasịrị na nrụpụta protein na-agba ọsọ.
Ihe akaebe dị mma - Ụbọchị 19Ọṅụ nke Ihe Ndị Dị Mfe
Ụbụrụ na-ebelata ókè nteta karịrị akarị ya. Ige egwú, ijeje, ma ọ bụ imecha ọrụ na-atọ ụtọ karịa.
Ihe akaebe siri ike - Ụbọchị 21Ọchịchọ Na-akpaghị Aka Na-adaru Mba
Ịghara ikpeghachi usoro nkpali ochie na-eme ka okirikiri àgwà mgbali ike daru mba. Àgwà ahụ na-apụ, mana ọchịchọ nwere ike ịlaghachi mgbe ụfọdụ n'ihu ihe nkpali.
Ihe akaebe na-atụ aro