Kwụsị egwuregwu vidiyo na-akwụsịghị akwụsị: nlaghachi sistemụ ụgwọ

N'ihi ntụ ntụ nke ihe nnabata dopamine, uche anaghị achọta uru ụgwọ ọrụ ọ bụla n'ihe omume anụ ahụ ma ọ bụ nke mmadụ. Ebili mmiri siri ike nke ike gwụrụ na-eru elu ugwu.

Ugboro ị na-akụ anya, nke belatara mgbe ị na-ele ihuenyo anya, na-alaghachi na nkịtị. Akụrụ anya mmiri na-eme ka elu anya nwee mmiri, anya kpọrọ nkụ na mmetụta ịgba ọkụ na-ebelata.

N'enweghị ngwá ọrụ nkasi obi na mgbapụ àgwà (egwuregwu), a na-atọhapụ cortisol site n'akụrụ adrenal. Iwe ọkụ dị mfe na ike na-eme.

N'ihi nnyefe dopamine belatara na cortex prefrontal, oge nlebara anya na-adị mkpụmkpụ, ígwé ojii ụbụrụ na-emekwa n'ọrụ uche dịka ịgụ akwụkwọ ma ọ bụ ide ihe.

Ozugbo ntinye uche si n'èzí nke egwuregwu nke jupụtara uche kpamkpam apụọla, ụbụrụ na-atụgharị n'ime (DMN na-arụ ọrụ). Ịkwa ụta ndị gara aga na nchegbu ọdịnihu nwere ike ịbịa n'elu.

N'akwara ozi ngagharị nta dị n'ọnụ mkpịsị aka gị, a nwere ike ịhụ ịma jijiji ma ọ bụ mmechi na-abụghị nke ị chọrọ site n'àgwà ịpị mkpịsị ma ọ bụ ịpị mpị.

Ka ọchịchọ ịgbapụ n'ebe ndị mmadụ nọ na-adaru mba, ikpe ọmụma sitere n'ọrụ ụlọ akwụkwọ, ọrụ, na mmekọrịta e yigharịrị na ndụ n'ezie na-abịa n'uche.

Ugboro na ike nke iwu striatal mgbali ike nke ụbọchị 3 mbụ — ọchịchọ imepe egwuregwu ma gwuo ya — na-amalite ibelata.

Tachycardia na-adịgide adịgide (ọkụkụ obi ọsọ) nke egwuregwu asọmpi na-emepụta na-akwụsị. Ọkụkụ obi mgbe izu ike na-ala azụ n'ahịrị ahụike, nke kwụsiri ike.

Nrụgide nke akwara ahụ ciliary nke na-eme ka enyo anya mechie na-atọhapụ kpamkpam. Usoro ntinye uche nke anya (accommodation) na-alaghachi na nkịtị, ile anya ebe dị anya na-adịkwa ọcha.

Àgwà melatonin a tọhapụrụ site n'akụrụ pineal na-arị elu. Oge ọ na-ewe ka ị rahụ ụra (sleep latency) na-ada n'okpuru nkeji 30.

Oke ọkwa REM n'ụra abalị na-atọ ogologo. Ụbụrụ na-amalite okirikiri nrọ miri emi iji hazie ncheta gbagwojuru anya nke ụbọchị ma mee nhazigharị mmetụta uche.

Ọnụọgụ ihe nnabata dopamine (D2) dị n'akpụkpọ sel na-arị elu. Ụbụrụ na-amalite ịnụ ihe ngosi dopamine ọbụna n'enweghị nkpali abụọ karịrị akarị.

Nhazi akwara ozi na netwọk nlebara anya fronto-parietal na-akawanye mma. Oge ị nwere ike iji gụọ akwụkwọ ma ọ bụ tinye uche n'otu isiokwu na-atọ ogologo nke ukwuu.

Ntọhapụ acetylcholine na hippocampus na-alaghachi na nkịtị. Ijide ozi ọhụrụ na ncheta na ọsọ icheta okwu na-amalite ịbawanye.

A na-ekpochapụ lactic acid gbakọtara n'akwara ọkpụkpụ azụ na olu site n'ịnọdụ ala ehulata n'oche. Mgbu na-adịgide adịgide dị n'akwara trapezius na-ebelata.

Ebe nghọta oge nke ụbụrụ (basal ganglia), nke maara okirikiri ụgwọ ọrụ ngwa ngwa n'ime sekọnd, na-eji nwayọọ. A na-anụ ọsọ nnyefe nke ndụ kwa ụbọchị dịka nke nkịtị.

Ka ike ọgwụgwụ ihuenyo na ịwapụ onwe onye na ndị mmadụ na-ebelata, ogologo oge ile mmadụ anya na mkparịta ụka na-atọ ogologo, ihe mgbaàmà nchegbu mmekọrịta mmadụ na-alakwa azụ.

Ụzọ axon n'etiti cortex prefrontal nke ụbụrụ dị n'ihu na striatum mgbali ike na-esiwanye ike. Ike uche na-egbochi mgbali ike n'ụzọ dị mfe.

Omume dị mfe (ijeje, isi nri) na-amalite imepụta ntọhapụ dopamine dị ọcha na striatum. Obi ụtọ okike na-alaghachi.

Nguzogide uche na ọgwụgwụ ike uche a na-enwe mgbe ị na-esi n'otu ọrụ gaa na nke ọzọ na-ebelata. A na-arụcha ọrụ kwa ụbọchị n'ụzọ dị mfe karịa.

Peristalsis afọ (mmegharị) nke ịnọdụ ala mgbe niile mere ka ọ jiri nwayọọ na-agba ọsọ. Afọ ntachi, afọ ịkụ, na mkpesa gas na-ala azụ.

Ụbụrụ achọghị nkpali anya karịrị akarị ahụ sitere n'egwuregwu ka ọ nọrọ na nche. Ìhè okike na gburugburu ezuola iji mee ka uche dị ọcha.

Okirikiri nzaghachi akwara ozi nke ịnọdụ ala na kọmpụta/console na-akpaghị aka mgbe ị rutere n'ụlọ ma ọ bụ mgbe ike gwụrụ gị na-adaru mba nke ukwuu.

Oxytocin sitere na mmekọrịta ụwa n'ezie na-ewere ọnọdụ nke mmetụta nnọkọ ụgha nke ndị otu mebere na egwuregwu nyere.

Ike nke ụzọ àgwà akwara ozi na-eme ka okirikiri ịgba egwuregwu mgbali ike gaa n'ihu na-amalite ibelata.

Nsogbu siri ike agwụla, mana ụzọ ụgwọ ọrụ okike arụbeghị ọrụ zuru oke; ma e jiri ya tụnyere nkpali siri ike nke egwuregwu, ndụ na-adị larịị nwa oge. Nke a bụ oge ihe ize ndụ ịlaghachi kachasị elu.

Njikwa nke cortex prefrontal, ebe ikpebi ihe na igbochi mgbali ike, na-esiwanye ike; a na-egbochi ọchịchọ egwuregwu n'ụzọ dị mfe.

Ka nghọta dopamine na-agbake, nsonaazụ e nwetara na ndụ n'ezie (egwuregwu, ọrụ, mmụta) kama mmezu ụgha na-amalite inye afọ ojuju.

Ígwé ojii uche na-agbasa; idozi nsogbu, echiche ezi uche, na ịsụ okwu n'ụzọ dị mfe na-adị nkọ nke ukwuu.

Ike nke àkwà akwara ozi n'etiti ike gwụrụ ma ọ bụ nrụgide na ịgba egwuregwu na-ebelata nke ukwuu.

Site n'ọgwụgwụ nke nkpali ụwa ụgha nke na-elekwasị anya naanị n'onwe onye, ike ọmịiko na-abawanye; a na-aghọtakwu mmetụta uche nke ndị mmadụ.

Uche, nke maara okirikiri ụgwọ ọrụ ngwa ngwa, na-eweghachi ike ya ị ga-eji chee echiche nwere mgbanwe na nke nwere ike ihe ọhụrụ.

Ụzọ ndị dị mma nke ịnagide ihe na-anọchi nzaghachi ịgbaga n'egwuregwu nke na-arụ ọrụ n'oge nrụgide.

Netwọk nlebara anya na-agbake; ị na-enwe ike itinye uche n'otu ọrụ siri ike ruo ogologo oge n'ekewaghị gị.

Usoro circadian nke ìhè acha anụnụ anụnụ na egwuregwu abalị gbagọrọ na-agbake; ụra na-emiwanye emi ma daba n'usoro.

Ike olu na azụ na ike ọgwụgwụ anya nke oge ogologo ịnọdụ ala mepụtara na-ala azụ nke ukwuu.

Kama nchọ nkpali abụọ si n'èzí, ị na-amụta imepụta dopamine okike site n'iru ebumnobi nke gị (egwuregwu, ọrụ, ọrụ ndụ).

Nlebara anya, njikwa mgbali ike, na nguzozi dopamine na-akwụsi ike; ntọala akwara ozi nke mgbake na-esiwanye ike.

Nguzozi dopamine na-agbake; obi ụtọ okike nke ndụ kwa ụbọchị na-amalite iju gị afọ n'enweghị nkpali egwuregwu siri ike.

Akwara ahụ anya, ndị a tọhapụrụ n'itinye uche nso n'ihuenyo mgbe niile, na-ejide mgbanwe ha; e hapụla ike ọgwụgwụ anya na isi ọwụwa n'azụ.

Ndụ kwa ụbọchị na njirimara na-ahazigharị onwe ha gburugburu ebumnobi n'ezie na ihe omume, ọ bụghị gburugburu egwuregwu.

Usoro nlebara anya, nke maara nkpali ozugbo mgbe niile, na-agbake; a na-ehiwe ntinye uche na-adịgide n'ọrụ dị ogologo na nke gbagwojuru anya.

Ihe mgbaàmà ndọpụ uche na enweghị ndidi nke ọsọ egwuregwu siri ike mepụtara na-ala azụ nke ukwuu.

Usoro circadian na izu ike abalị na-adaba kpamkpam; ike ọgwụgwụ na-adịgide adịgide na-enye ọnọdụ ya ike kwụsiri ike.

Ịkwa ụta na ikpe ọmụma maka oge e tinyere n'egwuregwu na-ala azụ; a na-atụgharị ntinye uche n'oge ugbu a na n'ọdịnihu kama n'oge gara aga.

A na-eme ka mbufe n'etiti netwọk ụbụrụ dị kacha mma; mgbanwe uche, imepụta ihe, na ike ihe ọhụrụ na-anọgide dị elu.

Usoro ụra-nteta na-adaba n'ahịrị kwụsiri ike, nke na-eguzogide ihe si n'èzí.

Nguzozi akwara azụ, olu, na etiti ahụ nke ogologo ịnọdụ ala gbagọrọ na-akawanye mma; ọdịdị guzo ahụ na ahụike ọkpụkpụ azụ na-agbake.

Nzaghachi izere ndụ n'ụwa ụgha n'oge nrụgide na-enye ezigbo inagide ihe ọnọdụ ya kpamkpam.

Ike ịhọrọ ezigbo ụgwọ ọrụ ogologo oge karịa obi ụtọ abụọ obere oge na-adịgide.

Ijide kemistrị ụbụrụ na nguzozi na-ebelata ihe ize ndụ nke iji nwayọọ n'uche metụtara afọ; a na-echekwa nchekwa nghọta uche.

Ụdị ndụ na-arụsi ọrụ ike na-anọchi ịnọdụ ala n'akwụsịghị mmegharị ruo awa; nke a na-akwado ahụike n'ozuzu ya ruo ogologo oge.

Ibupụ nrụgide asọmpi na-adịgide adịgide na nteta na-egosipụta ọma n'ahụike obi na akwara ọbara na ahụike n'ozuzu ya ruo ogologo oge.

Nlebara anya, njikwa mgbali ike, na nguzozi ụgwọ ọrụ na-aha nke onye ahụike ruo mgbe ebighị ebi.